شاعران ، تاريخ‌نويسان و دانشمندان بسيار داشت . « 1 » با مراجعه به تاريخ بغداد ( اثر خطيب بغدادى ) مىتوان به‌شمار بسيار دانشمندان بغداد در هر زمينه پىبرد . دورهء خلاقيّت فرهنگ اسلامى با بغداد پيوند دارد . بعدها در اين دوره كتابخانه‌هاى عمومى به عنوان مراكز مطالعه و تحصيل تأسيس شد كه مشهورترين آنها دار العلم ابو نصر شاپور بن اردشير ، وزير صمصام الدوله بويهى ، بود . تأسيس اين دار العلم و ديگر مراكز علمى كمك فراوانى به ايجاد مدارس پيشرفته‌اى چون نظاميه و مستنصريهء بغداد كرد . در قرنهاى سوم و چهارم ق / نهم و دهم م ، به بيمارستانها توجه فراوان مبذول مىشد ؛ از جملهء آنها بيمارستان سيده ( تأسيس 306 ق ) ، بيمارستان مقتدرى ، ( 306 ق ) و بيمارستان عضدى ( 367 ق به بعد ) بود . بيمارستانهاى ديگرى نيز توسط بزرگان و وزيران در گوشه‌وكنار بغداد تأسيس شد . « 2 » بغداد در دوران آل بويه روزگار سختى داشت . احمد معز الدوله ( در 335 ق ) ابتدا بعضى از نهرهاى منطقهء بادوريا را مرمّت كرد و اين عمل وضع زندگى مردم منطقه را بهبود بخشيد ؛ « 3 » اما بىتوجهى آل بويه بر اثر كشمكش با بريديان و حمدانيان موجب شد تا بسيارى از نهرهايى كه غرب بغداد را مشروب مىكرد ، خراب شود تا آنكه عضد الدوله ( 367 - 372 ق ) به لايروبى و مرمت آنها دستور داد و پلها و سدها مرمت شد . « 4 » در سال 350 هجرى قمرى احمد معز الدوله قصرى بزرگ در باب الشماسيّه ساخت كه داراى ميدانى وسيع ، بارانداز و باغهاى زيبا بود . وى هفت دروازهء آهنين شهر مدور منصور را از جاى دروازه‌هاى قديمى درآورد و در قصر خود كار گذاشت و در حدود يك ميليون دينار ( يازده ميليون درهم ) خرج كرد ؛ ولى در سال 418 هجرى قمرى آن را خراب كردند . « 5 » عضد الدوله خانهء سبكتكين ، حاجب معز الدوله را در مخرّم عليا تعمير كرد و باغهاى وسيعى به آن افزود و آب را با هزينهء

--> ( 1 ) . همان ؛ ص 25 و 26 . ( 2 ) . تاريخ پزشكى ايران ؛ ص 92 ، 93 ، 157 ، 187 و 188 و تاريخ علوم عقلى در تمدن اسلامى ؛ ص 153 . ( 3 ) . تجارب الامم ؛ ج 2 ، ص 165 و بغداد ؛ ص 28 . ( 4 ) . تجارب الامم ؛ ج 2 ، ص 406 و ج 3 ، ص 69 و الكامل ؛ ج 8 ، ص 518 و بغداد ؛ ص 28 . ( 5 ) . نشوار المحاضره ؛ ج 1 ، ص 138 و 139 و الكامل ؛ ج 8 ، ص 397 و 398 و ج 9 ، ص 252 .